jak zostać sędzią piłkarskim

Jak zostać sędzią piłkarskim?

Piłka nożna dla wielu osób jest nie tylko formą rozrywki, ale przede wszystkim pasją i wielką miłością. Niemal każdy chłopiec w wieku szkolnym marzy o tym, aby w przyszłości zostać zawodowym piłkarzem. I to nie dla pieniędzy, ale raczej satysfakcji i radości z osiąganych sukcesów sportowych. A czy chociaż jeden z tych młodzieńców marzy o tym, aby zostać sędzią piłkarskim?

Niespełnieni piłkarze?

Sporo osób żyje w przekonaniu, że sędziowie piłkarscy to w znacznej większości niespełnieni piłkarze. Rzeczywiście w wielu przypadkach brak perspektyw na sukcesy w zawodowej piłce skłonił niedoszłych piłkarzy do zmiany „branży”. Równie liczną grupę stanowią jednak sędziowie, którzy przygodę z gwizdkiem rozpoczęli bez przetarcia w roli czynnego zawodnika. Miłość i fascynacja futbolem oraz świadomość wyzwań, jakie stawia praca sędziego piłkarskiego, okazały się wystarczającym bodźcem.

Jak zostać sędzią piłkarskim?

Marzenia o wielkiej karierze sędziego mogą rozsypać się na kawałki w zderzeniu z twardą rzeczywistością. Ten zawód z pewnością nie należy do łatwych. Przyjrzyjmy się zatem wymogom stawianym przyszłym i obecnym sędziom piłkarskim. Postaramy się także prześledzić ścieżkę kariery w tym zawodzie.
Młodzi adepci sztuki sędziowania, marzący o międzynarodowej karierze, muszą zdać sobie sprawę, że droga na szczyt jest długa i bardzo kręta… Podobnie jak w przypadku zawodowych piłkarzy karierę sędziego najlepiej zacząć w możliwie młodym wieku. Dlaczego? Ponieważ do pokonania jest wiele szczebli, a przepisy Polskiego Związku Piłki nożnej nakładają również limity wiekowe i bynajmniej nie są one tożsame z obecnie obowiązującym wiekiem emerytalnym.
Szczegółowe zasady awansu i spadku sędziów III, IV ligi, klasy okręgowej oraz A, B i C określają Wojewódzkie Związki Piłki Nożnej. W przypadku sędziów Ekstraklasy, I oraz II ligi kryteria wyznaczone zostały przez stosowną uchwałę PZPNu. Sumując wszystkie ligi kandydat na sędziego ma do pokonania aż 8 szczebli drabiny, na końcu której znajduje się wymarzona Ekstraklasa.

Egzamin teoretyczny i praktyczny

A jak szybko można dotrzeć na szczyt? Jak do tej pory najmłodszym sędzią, który prowadził zawody na szczeblu ekstraklasy był Bartosz Frankowski. W dniu debiutu w najwyższej klasie rozgrywkowej miał 26 lat. W myśl uchwał Wojewódzkich Związków Piłki Nożnej uprawnienia do sędziowania może uzyskać osoba, która ukończyła 18 lat. W wyjątkowych przypadkach próg ten, za pisemną zgodą rodziców, jest obniżany do 16 lat. Tak więc dotarcie na sam szczyt krajowej hierarchii zajęło naszemu najmłodszemu sędziemu 8 lat.

W tym miejscu warto zadać sobie pytanie od czego zależy tempo awansu?

Jest ono uzależnione od:
– pozytywnych wyników testu teoretycznego i praktycznego (sprawdziany organizowane są przed każdą rundą),
– ocen przyznawanych przez obserwatorów podczas meczów,
– limitu sędziów, który obowiązuje w danej klasie rozgrywkowej.

Test teoretyczny dla sędziego piłkarskiego składa się z dwóch części – pisemnej i filmowej. Zaliczenie testu pisemnego wymaga uzyskania 80% poprawnych odpowiedzi. Na zaliczenie sprawdzianu filmowego potrzebne jest 70% prawidłowych odpowiedzi.

Sprawdzian kondycyjny również podzielony jest na dwa zadania. Pierwszym jest bieg 6×40 m. w odstępach 1,5 minutowych. W przypadku sędziów ekstraklasy każdy z odcinków powinien być pokonany w czasie nieprzekraczającym 6,2 sekundy. Drugi etap to ćwiczenie sprawdzające naprzemienną aktywność biegu z chodem. Jest to typowy trening interwałowy, podczas którego sędzia najpierw pokonuje 150 m biegiem (limit czasowy 30 sekund), po czym musi pokonać 50 m. pieszo w czasie 35 sekund. Dwa takie sprinty, przedzielone chodem, dają jedno okrążenie. Minimalna liczba okrążeń potrzebnych do zaliczenia wynosi 10.

Do awansu niezbędne jest zaliczenie wszystkich części sprawdzianu w pierwszym podejściu.

Długa kolejka chętnych

Limit sędziów w danej klasie rozgrywkowej jest kolejnym czynnikiem, który determinuje szanse na awans. Powiedzmy sobie szczerze – w Esktraklasie (gdzie zarabia się najlepiej) miejsc jest zaledwie 16, a liczba chętnych do sędziowania na najwyższym szczeblu dużo wyższa. Co więcej rotacja w zakresie awans-spadek obejmuje zazwyczaj kilka osób co czyni awans jeszcze trudniejszym zadaniem. Dla porównania limit sędziów w I lidze wynosi 24 osoby, a w II lidzie 50.

Teoretycznie awans do wyższej klasy można zapewnić sobie już po zakończeniu rundy jesiennej. W praktyce takiego tempa nie da się utrzymać w kolejnych latach. Ma to jednak swoje zalety. W niższych klasach rozgrywkowych sędzia zdobywa niezbędne doświadczenie, które ułatwia mu sędziowanie na wyższych poziomach.
Trzecim elementem, który decyduje o ewentualnym awansie lub spadku sędziego są oceny zdobywane po każdym prowadzonym spotkaniu. Kryteria ich przyznawania jak i same noty są objęte ścisłą tajemnicą. Niemniej jednak można przypuszczać, że mają one bardzo duże znaczenie w układaniu tabeli awans-spadek. Reasumując…samo szybkie bieganie nie wystarczy. Sędzia musi przede wszystkim pracować głową. Bez niej na pewno nie zrobi kariery w zawodzie!

Zarobki sędziego piłkarskiego

Pasja i miłość do piłki są bardzo ważne, ale przecież równie istotne jest, aby poświęcony jej czas przynosił wymierne korzyści. W tym miejscu pojawia się oczywiste pytanie. Na jakie profity mogą liczyć sędziowie piłkarscy pracujący w Polsce?
Zarobki sędziów głównych w poszczególnych klasach rozgrywkowych prezentuje poniższy diagram.

zarobki sędziego piłkarskiego w Polsce

Jak widać na załączonym obrazku sędziowanie może być jedynym źródłem utrzymania dopiero na poziomie Ekstraklasy oraz I ligi. Na niższych szczeblach zarobki, nawet w przypadku częstego sędziowania, nie dają stabilności finansowej. To tylko pokazuje, jak wiele poświęcenia i wyrzeczeń wymaga kariera sędziego piłkarskiego. Droga na szczyt jest długa i kręta. I bardzo często trzeba ją łączyć z wykonywaniem innego zawodu.
Wartością dodaną do podanych wyżej stawek jest też zwrot kosztów dojazdu na mecz. Ekwiwalent ustalany jest w zależności od odległości, jaką dany arbiter musi pokonać i wynosi od 25 do nawet 270 zł.

Dogonić Europę!

Przedstawiciele wszystkich zawodów porównują zazwyczaj zarobki ze swoimi odpowiednikami z innych krajów. Nie inaczej jest zapewne w przypadku tej właśnie profesji. Jak zatem wyglądają zarobki sędziego piłkarskiego z Polski oraz innych krajów Europy Zachodniej? Pokusiliśmy się o analizę tych danych, a jej wynikiem jest poniższy diagram.

zarobki sędziego piłkarskiego w Europie

Chyba nikogo nie zdziwi fakt, że w tej branży, jak i wielu innych, znacząco odstajemy od Europy. Zarobki polskich sędziów są prawie 7-krotnie niższe od „apanaży”, które otrzymują liderzy tego rankingu czyli Hiszpanie. Pomijając wyższe koszty utrzymania w krajach Europy Zachodniej trzeba stwierdzić, że przepaść w otrzymywanych wynagrodzeniach jest ogromna!

Praca sędziego piłkarskiego to nie tylko praca, ale przede wszystkim wielka pasja. W wielu przypadkach pozostaje jedynie hobby ze względu na zbyt skromne zarobki w niższych klasach rozgrywkowych. Niemniej jednak determinacja, talent oraz odrobina szczęścia pozwalają dotrzeć na szczyt, którym dla każdego arbitra jest sędziowanie rozgrywek Ligi Mistrzów, Pucharu Europy oraz oczywiście Pucharu Świata.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *